• Eğlenceli genel forumlar arasında bir yıldız gibi parlayan en iyi genel forum sitesi Dipsiz Forum'a hoş geldiniz.

    Sadece 3 saniyenizi ayırarak, reklamsız ve güncel forumlar deryasına atlamaya ne dersiniz? Haydi, burası dipsiz bir forum, burada her şey var!

İç Salgı Bezleri Nelerdir?

Hipofiz, epifiz, böbreküstü bezleri, tiroit, paratiroit gibi salgı bezlerinden oluşan iç salgı bezleri, salgı kanalı bulunmayan bezlerin tümüdür.

İç Salgı Bezleri, Vücudun İletim Sistemi​

Endokrin Sistemini oluşturan iç salgı bezleri, vücudun iletim sistemi olarak da bilinir. Vücudumuzdaki sistemlerin çalışması için sinir sistemine yardımcı olur. Diğer bir ismi “hormonal bezler” olan iç salgı bezleri, salgıladıkları hormonu vücudun farklı yerlerindeki hedef organlara iletecek olan kana veya lenfe veren ve salgı kanalı bulunmayan bezlerin tümüdür. İç salgı bezleri birbiri ile ilişkili ve birbirlerine bağımlıdır. Hormonlar bir diğer hormondan bağımsız salgılanmaz. İç salgı bezlerinde oluşan aksama diğer hormonları etkileyerek hedef organlardaki etkiyi çoğaltır ya da azaltır. Vücudun iletim sistemi olan iç salgı bezlerinin pek çok görevi vardır. İç salgı bezleri şunlardır:



Tiroit Bezi: Vücutta bulunan en geniş hacimli endokrin bezidir. Ağırlığı 25 ila 30 gramdır. “Kalkansı bez” diye de tanımlanan Tiroit bezi, boynun alt ve ön kısmındadır. Tek olan bez, soluk borusu önündedir. Tiroit bezinin alttaki bacağı kısa ve H harfi şeklindedir. piramit biçimi olan 2 yan lobdan oluşan Tiroit bezi, dar olan bir orta bölüme sahiptir. Bezin etrafında konjunktival bir yapı vardır. İçinde koyu bir kıvamı olan ve bazen de renkli kolloidal bir madde bulunan Tiroit bezinin salgısı tiroksin, iyot ve bazal metabolizmayı düzenler.

endokrin-sistem.jpg

Gelişme ve büyüme faktörlerinde önemli bir yere sahiptir. Vücutta iyot alınması yetersiz olduğunda Tiroit bezi şişmekte ve insanlar guatr hastalığı olmaktadır. Büyümeyle beraber vücutta bulunan salgı sistemini de kontrol etmektedir. Metabolizmanın son derece düzenli çalışmasını sağlar. Kolesterol düzeyi, kalp atım hızı, kas gücü, vücut ağırlığı, cilt yapısı ve hafıza fonksiyonlarını doğrudan doğruya etkilemektedir.



Paratiroitler: Boyun kısmında soluk borusunun önünde yer alır. Tiroit bezinin arka tarafında olan Paratiroitler bezinin tiroit bezi ile bir ilgisi yoktur. İki bezin görevleri tamamen birbirinden farklıdır. Bu bezin salgısı çok önemlidir. Mercimek büyüklüğüne sahip olan Paratiroitler Bezi, 4 tanedir. Kan içerisinde bulunan kalsiyumu sabit tutan ve kalsiyum metabolizması da düzenleyen parathormon salgılamaktadır. Kalsiyum ve fosfor minerali arasında denge olmasını sağlar. İnce bağırsakta sindirimi biten besinlerden kalsiyum iyonunun kana emilimi, kalsiyumun kemikten kana geçmesi ve fosforun böbreklerden atımını azaltarak kandaki miktarının çoğalmasına olanak sağlar.

Timus: İki akciğerin arasında, soluk borusu önünde olan iç salgı bezi timus bezi, göğüs boşluğundadır. Üç yaşına kadar büyüyen timus bezinin, bu yaşta ağırlığı ortalama 10 gram olur. Bez, üç yaşından sonra küçülmeye başlar, yetişkinlerde ise artıkları vardır. Küçük yaşlarda bu bezin çıkarılması gelişmeyi azaltacağı için tavsiye edilmez. Erişkinlerde büyük olması ise normal değildir.

Az Çalışması Cücelik, Salgının Artması Devlik​

Hipofiz: Nohut büyüklüğünde, yarım gram ağırlığa sahip bir bez olan hipofiz, beynin alt tarafındadır. Dokusu değişik olan arka ve ön lobun görevleri de farklıdır. Bu bezin az çalışması gelişimi geciktirerek cücelik yapmaktadır. Büyümeyi kontrol eden bezin salgısının büyüme çağlarında artmasıyla da vücudun alt ve üst tarafının uzamasını neden olarak devlik yapmaktadır. İç salgı bezleri çalışmasını da denetler ve düzenler. İç salgı bezi ve sinir sistemi bağlantısı kurmaktadır. Hipofiz ön lob hormonları şunlardır: Büyüme Hormonu (Growth Hormone), Adrenokortikotropik Hormon (ACTH), Prolaktin, FSH, TSH (Tiroid Stimulan Hormon), LH.



Büyüme Hormonu: Anabolik faaliyetlerde, protein sentezinde ve kemik-kas-tendon-ligament gelişmesinde vazifelidir.

Prolaktin: Süt yapılması için meme dokusunu uyarmaktadır.

Adrenokortikotropik Hormon (ACTH): Sürrenal ve adrenal bezler ismi verilen böbreküstü bezinin kortikal bölümlerinden salgılanmakta olan hormonların kontrolü ve salımını yapmaktadır.

TSH (Tiroid Stimulan Hormon): Tiroit Bezi’nin çalışmasını düzenlemekte ve hormonun salgı yapmasını kontrol etmektedir.

FSH / LH: Üreme organlarına etki yaparak cinsel farklılaşmayı ve hormonların yapılmasını sağlar. FSH, sperm hücrelerinin gelişmesi, cinsel hormonların yapımı ve gonadlarda seks hormonu yapımını düzenlemektedir. FSH, LH ile görevi aynıdır. Prolaktine, FSH ve LH gonadotropinler denir.



Hipofiz arka kısım lob hormonları ise şunlardır: ADH (Antidiüretik Hormon) ve Oksitosin.

ADH: İdrar tarafından atılan su miktarlarını azaltarak vücutta su tutulmasını sağlamaktadır.

Adrenalin Hormonu Metabolizmayı Hızlandırır​

Oksitosin: Süt salgısını harekete geçirmek için meme dokularına etki yapmaktadır. Süt salınımı için oksitosine ve süt üretilmesi için de prolaktine ihtiyaç vardır. Rahim kasını uyarır ve kasılmayı sağlayarak doğumun kolay yapılmasını sağlar.

Böbreküstü Bezi: İki böbreğin iç ve üst kısmındadır, bir tanesi ortalama 6-7 gramdır. Böbreküstü bezini çok sayıda damar besler. Ağırlığı 6 gr, rengi ise gridir. Böbrekle komşuluk dışında bir ilgisi yoktur. Salgısının önemli 2 görevi bulunur. Birincisi, kasların çalışması sonucu ortaya çıkan toksinleri tadil etmektedir. İkincisi, Adrenalin yaparak kan basıncını ayarlar. Adrenalin hormonu ile metabolizmayı hızlandırır. Kalp atışı, kan basıcı ve solunum artar. Böbreküstü bezinin C vitamininin depo edilmesi görevi de vardır.

Pankreas Bezi: Midenin alt tarafında yer alan, yaprağı anımsatan hem dış hem de iç salgıları üreten karma bir bezdir. Pankreas bezinin pek çok görevi bulunmaktadır. İnsülin ve glukagon hormonlarını salgılar. Kan şekeri dengesi ayarlamaktadır. İnsülin hormonu az salgılandığında ise şeker hastalığı olur. Sindirim enzimi yapar. Bu enzimi on iki parmak bağırsağına vermektedir. Ayrıca dış salgı bezi görevi de vardır.

Eşeysel Bezler: Erkeklerde testis testosteron hormonlarının üretimini yapar. Kızlarda östrojen ile progesteron hormonlarını yapar. Ergenlik çağında hem dişi hem de erkeğe has olan özellikleri sağlar. Üreme hücresi olan yumurtalığın gelişmesini desteklemektedir. Adet döngüsü ve gebelik zamanını kontrol etmektedir. Erkek üreme hücresi sperm üretir.

Epifiz Bezi: Ara beynin tavanında, beyin yarımküreleri arasında olan bir bezdir. Bezelye tanesi büyüklüğündedir. Melatonin hormonu salgılar.
 

Çok Okunan Konular

Top