• Eğlenceli genel forumlar arasında bir yıldız gibi parlayan en iyi genel forum sitesi Dipsiz Forum'a hoş geldiniz.

    Sadece 3 saniyenizi ayırarak, reklamsız ve güncel forumlar deryasına atlamaya ne dersiniz? Haydi, burası dipsiz bir forum, burada her şey var!

Öğrenme Psikolojisi Nedir?

uykumvar

Müdavim üye
Deneyimli Üye
24 Mart 2021
357
850
31
Öğrenme; bireylerin yaşanmışlıklar sonucunda davranışlarında meydana gelen kalıcı veya değiştirilebilir değişimlerdir. Herhangi bir durumun ‘’öğrenme’’ olarak kabul edilebilmesi için, kişilerin davranışlarında değişikliğe sebep olması ve bu değişikliğin uzun süreli olması gerekmektedir.



Bireyler öğrenme sonucunda yeni bir davranış kazanmakta ve öncesinde bilgi sahibi olmadığı bir şeyi hafızasına ekleyerek bilgi sahibi olabilecek ve öğrendiği bilgiyi uygulayabilecek seviyeye gelmektedir. Zihinsel bir süreç olan öğrenmenin etkili olduğu doğrudan olmasa da kişilerin performansı izlenerek anlaşılabilmektedir. Bireylerin hayatında hastalıklardan ya da belirli bir disiplinden kaynaklanan geçici davranışlar birer öğrenme değildir. Öğrenmenin sağlanması için temel şart zihin, kas vb. unsurların olgunlaşmadır.

Öğrenme psikolojisi ise; öğrenme sürecinin nasıl meydana geldiğini, öğrenmeyi etkileyen unsurları, öğrenmede kişiden kişiye değişim gösteren durumları ve nasıl öğretilebileceğini araştıran bir bilim dalıdır. Aslen eğitim psikolojisinin bir alt dalı olan öğrenme psikolojisi ; olgunlaşma, zeka, yoksunluk, hava durumu, yaş ve güdü gibi durumlardan etkilenmektedir. Sosyal bir statü içerisinde bulunan insanlar, diğer canlılardan öğrenme ve aktarma yoluyla üstün kılınmaktadır. Ayrıca her birey yaşamını idame ettirebilme adına öğrenmeye ihtiyaç duymaktadır.



Öğrenme Nasıl Gerçekleşir?​

İnsan, öğrenme yeteneği olan ve bu özelliğiyle diğer canlılardan ayrılan bir varlıktır. Öğrenme yeteneği sayesinde diğer canlılardan ayrılan insan; olgunlaşma ve zeka gibi yeteneklerini ortaya koyarak öğrenme sürecini gerçekleştirmektedir. Ayrıca sosyal hayatta iletişim sağlama ve hayatın devamlılığı için öğrenme bir ihtiyaçtır.

Öğrenme nasıl gerçekleşir sorusunun cevabı ise şu şekilde verilmektedir;

Öğrenme, gelen uyarıları duyu organlarımız ve zekamız sayesinde algılayarak anlamlı hale getirilmesi sonucunda gerçekleşmektedir. Bu sayede çeşitli etkenlere bağlı olarak algılanan bilgi zihinde depolanmaktadır.

(Broadwell, M. M., 1969) tarafından öğretmenin 4 modeli şu şekilde açıklanmıştır;



Bilinçsiz Yetersizlik​

Bilinçsiz yetersizlik durumu, herhangi bir bilginin öğrenilmediği ve dolayısıyla kullanılamadığı aşamadır. Bilinçsiz yetersizlik durumu bilginin varlığından dahi yoksun olunduğu tablodur. Kişi dünyada sözü geçen bilginin varlığından habersiz olmakta ve bilgiyi kullanamamaktadır. Örneğin; dünyanın herhangi bir yerinde birinin Matematik dersinden haberdar olmaması ve dolayısıyla öğrenmenin gerçekleşememesi gibi.

Bilinçli Yetersizlik​

Bilinçli yetersizlik , herhangi bir bilginin öğrenildiği ancak kullanılamadığı durum olarak bilinmektedir. Bilginin varlığının bilinmesi kişilere bilinç sağlarken kullanamaması halinde yetersizlik tablosu ortaya çıkmaktadır. Örneğin; Matematik dersi hakkında bilgisi olan birinin bunu çözebilecek deneyimini yaşamaması gibi.



Bilinçli Yeterlilik​

Bilinçli yeterlilik , hem bilginin öğrenildiği hem de kullanıldığı durumdur. Fakat bu tabloda elde edilen bilgi otomatik bir şekilde uygulanamamaktadır. Otomatik bir şekilde kullanılmayan bilgiyi kullanırken çaba sarf etmek gerekmektedir. Örneğin; Araba kullanabilmek fakat kullanırken ekstra çaba sarf etmek ve çok dikkatli olmak gibi.

Bilinçsiz Yeterlilik​

Bilinçsiz yeterlilik ; bilginin öğrenildiği ve otomatik olarak kullanılabildiği aşamadır. Bu aşamada kişiler çaba sarf etmeden bilgiyi kullanabilir hale gelmektedir. Örneğin; Araba kullanmayı bilmek ve zorlanmadan kullanabilmek gibi. (Broadwell, M. M., 1969)

Öğrenme Psikolojisinin Temel Kavramları Nelerdir?​

Öğrenme psikolojisi , içerisinde birçok kavramı barındıran ve birçok durum ile ilişkili olan eğitim psikolojisinin alt dalıdır. Öğrenme psikolojisinin temel kavramları şu şekildedir:



  • Öğrenme: Yaşantılar sonucunda edinilen kalıcı davranışlar
  • Öğrenim: Öğrenme ve öğrenim genellikle aynı anlamlarda kullanılsa da öğrenim kelimesi öğrenmelerin bütününü kapsadığı söylenebilir.
  • Öğretim: Eğitmen tarafından öğrenciye verilen bilgi sonucunda gerçekleşen durumdur.
  • Eğitim: Herhangi bir konuda bilgi sahibi olma ve geliş durumudur. Öğrenme sağlanmadan eğitim söz konusu olmamaktadır.
  • Psikoloji: Bireyin öğrenilmiş ve öğrenilmemiş tüm davranışlarını, psikolojisini izleyen bilim dalıdır. Nitekim öğrenme sonucunda bireylerde psikoloji ve davranış değişiklikleri yaşanabilmektedir.
  • Performans: Performans öğrenmeden sonra sergilenen etki olarak tanımlanabilir. Öğrenme her ne kadar zihinsel bir süreç olsa da çeşitli durumlarda performans izlemesi yapılarak öğrenme durumu kontrol edilebilmektedir.

Öğrenmenin Temel Özellikleri Nelerdir?​

  • Davranışta değişime neden olur
  • Öğrenmeden sonra meydana gelen değişim kalıcı ya da nispeten kalıcı olmalıdır.
  • Davranıştaki değişim geçici süreli olarak çeşitli hastalıklara ve içinde bulunulan duruma bağlı olarak geçici olarak yaşanmamalıdır
  • Davranıştaki değişimler yaşantıya bağlı olarak meydana gelmelidir
  • Nörofizyolojik bir süreçtir
  • Öğrenen birey aktiftir
  • Doğuştan gelen özellikler öğrenme unsuru sayılmaz
  • Zihinsel bir süreç olan öğrenme doğrudan gözlenemez fakat performans ile tahmin yapılabilir
  • Olgunlaşma önemli bir koşuludur



Öğrenmeyi Etkileyen Öğrenen Faktörleri Nelerdir?​

Öğrenme psikolojisi konusunda öğrenmeyi etkileyen öğrenen faktörleri , diğer faktörler yerine kişinin kendisinde bulunan etkenlerdir. Öğrenenden kaynaklı faktörler şu şekildedir:
  • Olgunlaşma: Olgunlaşma kavramı öğrenme ile yakından ilişkilidir. Öğrenme psikolojisi konusunda olgunlaşma kavramı genelde öğretiyi anlayabilecek düzeye gelme olarak bilinmektedir. Belirli bir olgunluğa gelmiş kişiler herhangi bir konuda bilgi sahibi olarak onu uygulayabilirler. Fakat olgunlaşma olmadan yapılan öğrenmeler genellikle olumsuz sonuçlanmaktadır.
  • Zeka: İnsanın akıl yürütme, algılama vb. yeteneklerinin tümü olarak tanımlana zeka bireylere göre farklı alanlarda gelişmişlik gösterebilmektedir. Örneğin bir kişinin sosyal zekası yüksek iken kiminin bireysel zekası yüksektir. Bu noktada bireyler ya da eğitimciler öğrenme sırasında sahip olunan zeka türünü dikkate alarak ilerlemelidir.
  • Yaş: Var oluştan günümüze kadar geçen zamanın ölçülmesi sonucunda ortaya çıkan yaş kavramı öğrenme psikolojisi konusunda oldukça önemlidir. Eğitimcilere göre her bilgiyi öğrenmenin farklı yaşlarda uygun olabileceği öne sürülmektedir.
  • Duyu organları: Bilgi duyu organlarıyla algılanarak bir süreçten geçmekte ve sonrasında öğrenme gerçekleşmektedir. Bu sebeple duyu organlarının etkisizliği halinde etkili bir öğrenme mümkün olamayabilir.
  • Güdüler: Bireylerin kendisine bulunan bilgi eksikliğinin farkına varması güdü olarak tanımlanmaktadır. Güdüler sayesinde kişiler harekete geçmekte ve öğrenme sağlanmaktadır.
  • Türe özgü hazır olma: Her bireyin farklı kapasiteye ve anlama yeteneğine sahip olduğu ve bu doğrultuda öğrenme sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
  • Genel uyarılmışlık hali: Öğrenme üzerine duyulan genel uyarılmışlık hali öğrencilerin öğrenme konusunda aktif olmasına yardımcı olmaktadır.
  • Dikkat: Sahip olunan düşüncelerin bir konu üzerine yoğunlaştırması olarak bilinen dikkat kavramı öğrenmede diğer etkili bir unsurdur.



Öğrenmeyi Etkileyen Dış Faktörler Nelerdir?​

Öğrenme durumunda kişilerin etkilendiği faktörlerden bir diğer ise dış faktörlerdir. Öğrenmeyi etkileyen dış faktörler öğrenme yöntemi ve öğrenme malzemesi ile ilgilidir.

Öğrenme yöntemiyle ilgili faktörler şu şekildedir:
  • Konu yapısı: Konunun bütün olarak ya da parçalara ayrılarak çalışılma halidir. Bazı konularda parçalara ayırarak çalışma daha yararlı olabilirken bazılarında ise bütün olarak çalışma etki sağlayacaktır.
  • Zaman: Vize tarihine yakın bir süreçte toplu olarak sıkışık bir şekilde çalışma ve aralıklara bölerek geniş bir zaman diliminde çalışma olarak konulara ayrılabilir.
  • Geri Bildirim: Bilgiyi öğrenme düzeyi hakkında yapılan geri bildirimdir. Böylelikle anlaşılamayan konu üzerinde tekrara gidilmek yardımcı olacaktır.
  • Katılım: Katılım anlayışına göre öğrenci dersi dinlediği kadar anlatmalı ve aktif olmalıdır.
Öğrenme psikolojisi konusunda öğrenme malzemesi ile alakalı faktörler ise şu şekildedir:

Algısal ayırt edilebilirlik: Öğretilmek istenen konu ayırt edilebilmeli ve ön plana çıkmalıdır.

Anlamsal çağrışım: Öğretilmek istenen konu bir durum üzerine çağrışım yapılarak daha etkin bir şekilde anlatılabilir.

Kavramsal grup: Kavramsal grup bilginin zihinde kalmasını sağlamak amacıyla bilginin ana başlık ve alt başlık gibi gruplara bölünmesidir.

Telaffuz edilebilirlik: Anlatılmak istenen bilginin, öğrenen kişinin kavram bilgisine uygun olması durumu.

Kaynakça

Broadwell, Martin M. (February 20, 1969). “Teaching For Learning (XVI.)”, number 41, page 1-3a, https://edbatista.typepad.com/files...broadwell-1969-conscious-competence-model.pdf (Erişim Tarihi: 03.05.2021)
 
Top